زیرساخت تداوم فرهنگی

فرهنگ زنده می‌ماند، وقتی کسی آن را به دیگری بسپارد.

Past2Next ساخته می‌شود تا هر نسل بتواند فرهنگ زنده‌ای را که برای جامعه‌اش اهمیت دارد کشف کند، منتقل کند، از نو بیافریند و تجربه کند؛ از انسان به انسان، از نسلی به نسل بعد.

در آغاز راه — سکو در مرحلهٔ پی‌ریزی است.

قرار است چگونه کار کند

چرا اکنون

آنچه یک نسل می‌داند، می‌تواند در یک عمر از دست برود.

دستور یک غذا، یک هنر دستی، آیین پذیرایی از مهمان، داستانی که پشت نام یک محله است. بیشترِ این‌ها هیچ‌گاه نوشته نشده‌اند. در آدم‌ها زندگی می‌کنند و تنها وقتی جابه‌جا می‌شوند که کسی به دیگری نشانشان دهد.

امروز نسل‌هایی که این دانش را با خود دارند و نسل‌هایی که به آن نیاز خواهند داشت، کمتر از همیشه کنار هم می‌نشینند. بایگانی می‌تواند ردّی را نگه دارد؛ اما نمی‌تواند یک رسم را زنده نگه دارد.

فرهنگ این‌ها نیست

  • بایگانی ایستا
  • موزه‌ای پشت شیشه
  • مسابقهٔ اطلاعات عمومی
  • کلیشهٔ گردشگری
  • چیزی که هوش مصنوعی از خود بسازد

فرهنگ این است

کاری که آدم‌ها با هم انجام می‌دهند و به آیندگان می‌سپارند.

مأموریت

کمک به هر نسل تا فرهنگ زنده‌ای را که برای جوامعش اهمیت دارد کشف کند، منتقل کند، از نو بیافریند و تجربه کند.

  • کشفدریافتن آنچه جامعه‌ات می‌داند
  • انتقالسپردن آن از فردی به فرد دیگر
  • بازآفرینیتمرین و دوباره ساختن
  • تجربهزیستن آن در فضاهای مشترک

چهار موتور

چهار موتور، یک حرکت پیوسته

Past2Next پیرامون چهار بخش به‌هم‌پیوسته طراحی شده است. این‌ها قابلیت‌های برنامه‌ریزی‌شده‌اند؛ اینجا آمده‌اند تا مسیر را نشان دهند، نه اینکه محصولی آماده عرضه شود.

  • انسان ↔ انسان

    پل نسل‌ها

    کسانی را که دانشی با خود دارند با کسانی که آمادهٔ آموختن‌اند، به شیوه‌ای ایمن و سامان‌یافته کنار هم می‌آورد.

    قابلیت برنامه‌ریزی‌شده

  • جوانان ↔ فرهنگ

    مأموریت‌های فرهنگی

    دعوت‌هایی برای پرسیدن، شنیدن، ساختن و مشارکت؛ تا جوانان فرهنگ خود را با انجام‌دادن بشناسند، نه با حفظ‌کردن.

    قابلیت برنامه‌ریزی‌شده

  • انسان ↔ تجربه

    فضاهای فرهنگ زنده

    مکان‌هایی واقعی و مشترک که فرهنگ در آن‌ها زیسته و حس می‌شود، نه اینکه فقط به نمایش درآید.

    قابلیت برنامه‌ریزی‌شده

  • فرهنگ ↔ حافظه

    گراف حافظهٔ زنده

    حافظه‌ای از اینکه چه کسی، چه چیزی را، با چه واژه‌هایی و با چه شرط‌هایی در میان گذاشته است. روایت‌های گوناگون را کنار هم نگه می‌دارد و یکی را «حقیقت» اعلام نمی‌کند.

    قابلیت برنامه‌ریزی‌شده

مسیر

دانش قرار است چگونه سفر کند

  1. مأموریتی آغاز می‌شود

    دعوتی برای پرسیدن، گوش‌دادن یا ساختن.

  2. حامل دانش در میان می‌گذارد

    کسی که می‌داند، به شیوهٔ خودش بازگو می‌کند.

  3. انتقال رخ می‌دهد

    میان آدم‌ها. ضبط‌کردن اختیاری است.

  4. رضایت و حقوق فرهنگی

    صاحبان دانش تعیین می‌کنند چه چیزی، برای چه کاری و تا کجا.

  5. اصلاح و بازبینی

    انسان‌ها تصحیح می‌کنند و جامعه بازبینی می‌کند.

  6. حافظهٔ زنده

    آنچه مجاز است، با ذکر خاستگاهش ماندگار می‌شود.

  7. تجربهٔ زنده

    دیگران با آن روبه‌رو می‌شوند و شرکت‌کننده‌ای تازه مأموریتی تازه آغاز می‌کند.

معیار، حجم آنچه بارگذاری می‌شود نیست. معیار این است که آیا چیزی به‌راستی منتقل شده است؛ ایمن، بامعنا و با شرط‌هایی که خودِ جامعه تعیین کرده است.

اصول

آنچه تغییر نمی‌کند

  • جوامع تعریف می‌کنند.
  • نهادها توانمند می‌سازند.
  • فناوری پشتیبانی می‌کند.
  • تصمیم با جوامع است

    دانش فرهنگی نزد جوامعی می‌ماند که آن را زندگی می‌کنند؛ نه نزد دولتی که برنامه‌ای را تأمین مالی می‌کند، نه نهادی که مجموعه‌ای را نگه می‌دارد، و نه ما.

  • حقوق، مقدم است

    اینکه چه کسی می‌تواند ببیند، استفاده کند، ترجمه کند، به اشتراک بگذارد یا بر پایهٔ آن چیزی بسازد، برای هر هدف جداگانه تعیین می‌شود. «عمومی» به معنای «بی‌قیدوشرط» نیست.

  • رضایت می‌تواند تغییر کند

    رضایت مشخص است، به هدفی معین گره خورده و می‌توان آن را پس گرفت.

  • حفاظت از کودکان در خودِ طراحی

    ایمنی در شیوهٔ کار سکو تنیده شده است: بدون تماس آزاد میان بزرگسالان و کودکان، بدون فهرست عمومی از کودکان، بدون ضبط پنهان.

  • هوش مصنوعی کمک می‌کند؛ تصمیم نمی‌گیرد

    هوش مصنوعی می‌تواند، اگر جامعه اجازه دهد، در پیاده‌سازی گفتار یا ترجمه کمک کند. دربارهٔ اصالت داوری نمی‌کند، فرهنگ‌ها را رتبه‌بندی نمی‌کند و به جای کسی سخن نمی‌گوید؛ و هر جامعه می‌تواند «بدون هوش مصنوعی» را برگزیند.

  • واژه‌های اصلی، اصلی می‌مانند

    صدا، زبان، گویش و خط اصلی حفظ می‌شود. ترجمه همراهِ اصل است، نه جانشین آن.

  • بدون نظارت فرهنگی

    نه امتیاز وفاداری، نه امتیاز میهن‌دوستی، نه نیم‌رخ‌سازی از باورها. نه اکنون، نه بعدها.

  • هستهٔ جهانی، فرهنگ محلی

    یک بنیان مشترک که کشور به کشور و جامعه به جامعه سازگار می‌شود؛ و هر جا کشوری بخواهد داده‌هایش در خانه بماند، آمادهٔ استقرار حاکمیتی است.

  • فرهنگ شما گروگان نمی‌شود

    آنچه جوامع و نهادها به سکو می‌سپارند، باید بتواند همراه خودشان از آن خارج شود.

برای چه کسانی

با نگاه به آدم‌های بسیار ساخته می‌شود

  • جوامع و حاملان دانش

    به شرط‌های خودتان در میان بگذارید و برای آنچه با خود دارید قدر ببینید.

  • جوانان و خانواده‌ها

    شرکت کنید، بپرسید، چیزی بسازید؛ با هم.

  • مدرسه‌ها و نهادهای فرهنگی

    میراث را به مشارکت بدل کنید، با سازوکارهای حفاظتی سر جای خود.

  • دولت‌ها، بنیادها و شریکان بین‌المللی

    از تداوم فرهنگی با شواهد پشتیبانی کنید، نه با نظارت.

وضعیت کنونی

اکنون کجا هستیم؛ بی‌پرده

Past2Next در آغاز راه است. ترجیح می‌دهیم دقیق بگوییم چه چیزی وجود دارد تا اینکه بیش از واقعیت وانمود کنیم.

امروز در دسترس

  • همین وب‌سایت عمومی، به فارسی، انگلیسی، عربی و ترکی.
  • بنیان محصول: اصول، نیازمندی‌ها و قواعد حقوق و ایمنی آن تعریف شده است.

در دست ساخت

  • خودِ سکو. هیچ‌یک از آنچه در بالا آمد هنوز برای استفاده باز نیست.

هنوز در دسترس نیست

  • حساب کاربری یا ثبت‌نام
  • مأموریت‌ها، فضاها یا گراف حافظه
  • هرگونه قابلیت هوش مصنوعی

مشتری، شریک، طرح آزمایشی یا آمار اثرگذاری‌ای برای گزارش وجود ندارد؛ پس چیزی هم گزارش نمی‌کنیم.

از گذشته تا آینده.

هر نسل چیزی را به ارث می‌برد و تصمیم می‌گیرد چه چیزی را به نسل بعد بسپارد. ما زیرساختی می‌سازیم تا این سپردن آسان‌تر، ایمن‌تر و منصفانه‌تر شود؛ برای هر جامعه‌ای که آن را بخواهد.